Κοινωνία και συμπεριφορές

Υπάρχουν πολλοί λόγοι γιατί μπορεί να μη θέλετε να αποδεχθείτε το γεγονός ότι πάσχετε από κατάθλιψη. Υπάρχουν επίσης, πολλοί λόγοι γιατί μπορεί να μη θέλετε να λάβετε θεραπεία για την κατάθλιψη. Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα σχετικά με την κατάθλιψη είναι η έλλειψη αποδοχής ότι πρόκειται για ασθένεια.

Είναι φανερό ότι εάν η κατάθλιψή σας δε διαγνωστεί, δε θα λάβετε την κατάλληλη θεραπεία για να τη θεραπεύσετε. Ακόμα και αν αποδεχθείτε το γεγονός ότι πάσχετε από κατάθλιψη, συχνά δε θα λάβετε την κατάλληλη  θεραπεία – ή θεραπεία για αρκετό χρονικό διάστημα.

Ο βασικός λόγος για το ότι οι άνθρωποι δεν αποδέχονται πως πάσχουν από κατάθλιψη και δεν αναζητούν θεραπεία είναι το στίγμα  που σχετίζεται με την κατάθλιψη. Επομένως, ας εξετάσουμε το φαινόμενο αυτό με περισσότερες λεπτομέρειες.

 

Στίγμα

Σε ιατρικούς όρους, το στίγμα μιας νόσου είναι ένα πολύ ορατό σημάδι της. Τέτοια στίγματα είναι παραδείγματος χάρη τα σπυράκια που συνοδεύουν την ιλαρά ή την ανεμοβλογιά.

  Δε μιλάμε, όμως, για αυτού του είδους το στίγμα. Μιλάμε για το είδος του στίγματος που σας κάνει να αποφεύγετε:

• τη διάγνωση 
• τη λήψη θεραπείας
• τη συζήτηση σχετικά με την κατάθλιψη 

 

Ιστορική αναδρομή στίγματος

Η λέξη στίγμα προέρχεται από την αρχαία Ελληνική λέξη «στίζω», η οποία σημαίνει τρυπώ, με τον ίδιο τρόπο που τρυπάει μια βελόνα. Το τρύπημα με τη βελόνα συνήθως αφήνει ένα σημάδι. Το στίγμα κατέληξε, επομένως, να σημαίνει «σημάδι» (π.χ., σημάδι από έγκαυμα).

Τα προαναφερθέντα σημάδια κατέληξαν να χρησιμοποιούνται ως μια μορφή τιμωρίας ή προκειμένου να αναγνωρίζονται οι «ανεπιθύμητοι». Η λέξη «στίγμα» σημασιοδοτήθηκε αρνητικά. Εάν θελήσετε να σκεφτείτε ένα στίγμα στη νεότερη ιστορία, μπορεί να σκεφθείτε τα περιβραχιόνια με το Εβραϊκό αστέρι, τα οποία οι Εβραίοι ήταν υποχρεωμένοι να φορούν. 

Ακόμα παλαιότερα, κάποιες κοινωνικές ομάδες σημάδευαν τις γυναίκες στο μέτωπο, εάν πίστευαν ότι ήταν ανήθικες. Τα σημάδια αυτά εξοστράκιζαν κάποια άτομα από την «καθώς πρέπει» κοινωνία. Εάν συναναστρεφόσουν με άτομα που ήταν σημαδεμένα κατ’ αυτό τον τρόπο, το σημάδι μπορούσε να περάσει και σε σένα.

 

Το στίγμα σχετιζόμενο με την κατάθλιψη

Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για το δυσάρεστο στίγμα, που σχετίζεται με την κατάθλιψη. Θα αναρωτιέστε ίσως :

• γιατί υπάρχει 
• γιατί σχετίζεται με την κατάθλιψη 
• γιατί είναι κακό να είσαι άρρωστος από κατάθλιψη

Δε στιγματίζεσαι αν έχεις γρίπη. Δε στιγματίζεσαι επίσης εάν μεθύσεις ή αν πέσεις με το αυτοκίνητο σου πάνω σε ένα δέντρο και τραυματιστείς. Είναι πιο πιθανό να δεχθείς τη συμπάθεια των άλλων παρά να στιγματιστείς. Μόνο εάν είσαι ένοχος για το θάνατο κάποιου άλλου θα μπορούσες να στιγματιστείς.

Μπορούμε να αποφύγουμε το στίγμα;

Δεν υπάρχει εύκολη λύση για την αποφυγή του στίγματος. Είναι φανερό ότι το στίγμα υπάρχει και ότι είναι παράλογο και αναίτιο αλλά πως μπορούμε να το αποφύγουμε;

Προφανώς, πρέπει να φανούμε λογικοί. Αλλά, πρέπει να παραδεχθούμε, ότι το "να φανούμε λογικοί" μπορεί να είναι πολύ δύσκολο για εμάς τους ανθρώπους. Ας το προσπαθήσουμε όμως, κι ας δούμε πού μπορεί να μας οδηγήσει.

Ως άνθρωποι που είμαστε, δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε πολύ καλά τα "μυστήρια", τα πράγματα που δεν μπορούμε να δούμε, να αισθανθούμε, να γευτούμε ή να μετρήσουμε ή τα πράγματα που δεν είναι "πραγματικά". Γι' αυτό και δημιουργούμε μύθους που να «εξηγούν» αυτά τα πράγματα. Όταν δεν ξέρουμε τι προκαλεί τους κεραυνούς, δημιουργούμε ένα θεό που μας ρίχνει κεραυνούς όταν θέλει να μας τιμωρήσει επειδή κάναμε κάτι κακό.